.::بازیگران قدیمی::.

دیدار سایت قدیمی ها با پوری بنایی و عکس های جدیدی از او

نوشته شده توسط فرهاد لارنگی در جمعه 1386/06/16 ساعت موضوع | لینک ثابت

در آغاز دهه ي دوم (1311 ) ، اوگانيانس با علاقه و شور و شوق فراوان مقدمات تهيه ي دومين فيلمش را فراهم مي كند .

حالا خارجي ها نيز به كار تهيه فيلم در ايران روي آورده اند و درگر خيابان لاله زار مركزيت خود را از دست داده و محله هاي مختلف صاحب سينما شده اند . (41) تاجران كه آينده خوش اين پديده را دريافته اند از حرف ديگر به آن روي مي آوردند ، در نقاط مختلف سينما تأسيس مي كنند و براي بهره برداري بيشتر به هر نحو ممكن كه بازده بهتري داشته باشد ، عمل مي كنند . علاقمنداني كه براي نفس كار به آن پرداخته اند در اقليتند و فاقد حداقل امكان ابراز ابتكارات . لذا منتظر و مأيوس ادامه مي دهند . تماشاگران نيز بدون توجه به جرييات و جوانب ، هر گونه فيلمي را در هر شرايطي ، حريصانه مي بلعند ... روزنامه ها نيز به لحاظ توجه عمومي ، به مقوله ي سينما به مقوله ي سينما پرداخته اند و در حاشيه ي درج خبر تهيه ي فيلم ها و ستارگان سينما ، گاهي نيز مقالات هشدار دهنده اي درباره ي سينما و سينما داري به چاپ مي رسانند كه طي آنها تحريف و بهره برداري و بعد مخرب هنر جديد را هشدار مي دهند . نقل نمونه هايي از اين مقالات ، فضاي حاكم بر فيلم و سينما را در شرايط كار اوگانيانس و همراهانش تصوير مي كند .

از جمله ، مهندس علوي تحت عنوان « بي قاعدگي » مي نويسد :

« در تهران هيچ چيز شرط هيچ چيز نيست و بعبارت آخر اگر مقامات صلاحيت دار در كارهاي عادي كه خود بخود بايد انجام گيرد دخالت ننمايند . بيقاعدگي را بهترين وسيله پيشرفت كار خودمان دانسته و ميدانيم . آنروزي كه قرآن در بورس دنيا تنزل فاحش نموده و اسعار خارجي در تهران قيمتشان به دو برابر رسيد بلادرنگ قيمت اجناس و متاع خارجي در ايران دو برابر و سه برابر شد . اين قسمت بجاي خود ميماند و ميگذريم زيرا اقدامات اخير اداره تجارت روزنه اميدي را براي توازن قيمت متاع خارجي نسبت بقران قائل شده است .

چيزي كه مورد بحث ما است موضوع قيمت بليط تئاترهاي تهران و سينماهاي آن ميباشد ! كه معلوم نيست از روي چه مقايسي مخصوصاً قيمت سينماها تنظيم شده است .

ادامه مطلب

نوشته شده توسط فرهاد لارنگی در چهارشنبه 1386/06/14 ساعت موضوع | لینک ثابت

هنوز آبي و رابي روي پرده نرفته بود كه اوگانيانس اعلان افتتاح دوره ي دوم مدرسه آرتيستي سينما را در جرايد به چاپ رساند ...

« افتتاح دوره دوم مدرسه آرتيستي سينما

دوره دوم ( آخرين دوره ) مدرسه آرتيستي سينما تا 11 دي ماه مفتوح و دفتر ثبت اسامي داوطلبان تا 10 دي ماه در خود مدرسه باز و داوطلبان مي توانند از ساعت 5 الي 7 بعد از ظهر براي ثبت اسامي خود مراجعه فرمايند . فراموش نفرمائيد كه اين دوره ، دوره آخر و با ورود در آن مي توانيد خود را طرف توجه و محبوب ملت ايران به نمائيد .

دفتر مدرسه » (31)

نمايش موفقيت آميز آبي و رابي ، بلند پروازي هاي اوگانيانس را آشكار كرد . او ابتدا هيأت رئيسه اي را جهت مدرسه تعيين كرد .نشريه ي فدراسيون بين المللي مجامع تحقيقات علمي هيات رئيسه و اعضاي افتخاري مدرسهي آرتيستي سينما يا به روايت اوگانيانس ، انستيتو بين المللي سينمايي را به ترتيب زير معرفي كرده است :

« پروفسور سعيد نفيسي ( رئيس هيأت مديره ) ، ع . مسعودي ( نماينده مجلس و مدير روزنامه اطلاعات – نايب رئيس ) ، پروفسور اوهانيان «اوگانيانس» ( مدير عامل ) ، سيمون سيمونيان ( معاون مدير عامل ) ، احمد دهقان ( دبير كل انستيتو ) ، ا . وجورج ( دبير كل شعبات خارجي ) ، ا . اخويان ، ا . گرجي ، ا . رشيدي ( اعضاء انستيتو ) ، حبيب الله مراد ( خزانه دار ) »

ادامه مطلب

نوشته شده توسط فرهاد لارنگی در چهارشنبه 1386/06/14 ساعت موضوع | لینک ثابت

اوايل 1308 ، اوگانيانس به همراه دخترش زما از طريق مشهد وارد تهران شد . سينماها در تهران ، سه سال پس از آغاز سينماهاي ناطق ، همچنان به نمايش فيلم هاي صامت مشغولند . هنر پيشگان سرشناس : هارولد لويد ، چارلي چاپلين ، مي مارش ، استم قرانت ( ويليام دزموند تيلور ) ، ريچارد تالماج ، ايوان ماژوخين ، اني اندورا و پات و پاتاشون هستند .

اوگانيانس كه ظاهراً مقوله ي كارش سينماست ، پس از بررسي هاي مقدماتي در مي يابد كه مركزي تحت عنوان « فدراسيون بين المللي مجامع تحقيقات علمي » از چهار سال پيش در تهران فعال است . لذا عضويتش را مي پذيرد و بزودي با توجه به سوابقش در زمينه ي كار سينما در شوروي و بعد در ايران ، در جمع هيأت عاليه ي فدراسيون قرار مي گيرد . (9)

اوگانيانس ، بزودي با هموطن ديگر مهاجرش ، ساكوارليدزه كه قبلاً به تابعيت ايران درآمده است ، آشنا مي شود . او فكر تأسيس مدرسه ي سينمايي (10) و سپس توليد فيلم را به مرحله ي عمل در مي آورد ، كاري كه چندي قبل از اين ، علي وكيلي قادر به انجامش نشده بود . (11) نخستين اعلان منتشر مي شود :

« آگهي مدرسه آرتيستي سينما

مدرسه آرتيستي سينما واقع در خيابان علاءالدوله از روز 26 فروردين مطابق با 15 آوريل بتوسط معلمين و معلمه هاي متخصص افتتاح خواهد شد و جهت خواتين كلاس مخصوص دائر است داوطلبين مي توانند هر روزه از ساعت 3 بعد از ظهر تا 8 خود را به دفتر مدرسه معرفي نمايند . » (12)

درج نخستين اعلان ، نتيجه ي مورد نظر را به بار نياورد . عده اي از دست اندر كاران ، علت را متوجه افتتاح مقارن مدرسه ي هنرپيشگي مير سيف الدين كرمانشاهي (13) كردند . شايد هم اين درست باشد . ولي در فاصله كوتاهي پس از درج اعلانهاي بعدي و افتتاح مدرسه ي هنر پيشگي در بيستم ارديبهشت 1309 ، ابتدا بالغ بر سيصد نفر در مدرسه نام نويسي مي كنند و اين هجوم براي دوره اي كه سينما هنوز كاملاً عموميت پيدا نكرده ، هيجان انگيز است . هر چند كه اين دوره را فقط دوازده نفر به پايان رسانيدند . (14)

ادامه مطلب

نوشته شده توسط فرهاد لارنگی در چهارشنبه 1386/06/14 ساعت موضوع | لینک ثابت

اوانس اوگانيانس مهاجري ارمني / روسي بود كه در سال 1279 در عشق آباد تركمنستان متولد شد . (1) او پس از اتمام تحصيلاتش در رشته ي سينما در هنرستان سينمايي مسكو (2) به لحاظ  مشكلات خانوادگي و مالي ، پس از متاركه با همسرش ، به همراه دختر نوجوانش ، زما در 1308 از طريق مشهد وارد ايران و بعد تهران شد . (3) اوگانيانس در اوايل مطلقاً قادر به مكالمه ي فارسي نبود و بعد ها هم با اشكال و يا غالباً به زبان تركي درس مي داد و شاگردان كلاس هايش به سختي نظرات او را درك مي كردند . (4)

اوگانيانس فكر تأسيس مدرسه ي سينمايي و فيلمسازي در ايران را با يكي از مهاجران روسي ، گريشا ساكورا ليدزه (5) ( صاحب سينما ماياك ) در ميان گذاشت و با تشويق و ياري هاي اوليه ي مالي او كارش را آغاز كرد . (6)

اوگانيانس پس از پايان بردن دو دوره ي كامل مدرسه ي آرتيستي سينما و توليد دو فيلم بلند سينمايي و همكاري در تهيه ي چند فيلم خبري ، در انجام ادامه ي فعاليت هايش ، افتتاح دوره ي سوم مدرسه ي سينمايي و ساختن فيلم هاي جديد ناكام ماند و نظير عبدالحسن سپنتا كوشش بسياري صرف كرد تا بتواند نظر مقامات ايران را جهت تأسيس استوديوي فيلمسازي و توليد فيلم ايراني جلب كند كه موفق نشد .

اوگانيانس وقتي از فعاليت هايش نتيجه اي نگرفت ،در اوايل 1317 ، به همراه دخترش به قصد هندوستان ، تهران را ترك گفت . (7) او رفت تا شايد بتواند كاري را كه سپنتا رها كرده بود ، ادامه دهد . ولي اين زمان ، سال هاي فراگير انقلاب در هند بود . كوشش هاي اوگانيانس ظاهراً به ثمر نرسيد و حتي كارش به زندان كشيد . چون درگير مسايل سياسي شده بود . (8)

پس از جنگ جهاني دوم ، اوگانيانس از طريق بندر انزلي در تابستان 1326 به ايران بازگشت . در 1330 اسلام آورد و نام رضا مژده را براي خود انتخاب كرد . به كار درمان طاسي سر پرداخت و مطبي هم در خيابان غزالي داير كرد . اما چون كارش رونقي نداشت ، مطب را تعطيل كرد و مدتي در دفتري در خيابان نادري و بعد در خيابان پارس با عنوان پروفسور اوانس گريگوري اوهانيان ( مژده ) دست به كار اختراعاتي شد كه حاصلي براي او نداشت ، تا سال 1340 كه درگذشت . اوگانيانس به جز طبابت و پرداختن به اختراعات ، لااقل سه بار كوشش كرد كه بار ديگر با سينما ارتباط برقرار كند ولي توفيقي به دست نياورد .منبع 

نوشته شده توسط فرهاد لارنگی در سه شنبه 1386/06/13 ساعت موضوع | لینک ثابت

سينماي ايران را در دهه ي اول 1300 مرور مي كنيم : در زمينه ي توليد ، بيشترين فعالين را خان بابا خان معتضدي داشته است . او فيلمبردار تعداد قابل توجهي از فيلم هايي است كه بعد ها بخصوص از طريق خارجيان به ايران بازگشت داده شد ! كار معتضدي به هر حال در يك مرجله از تاريخ ، ضبط سند هاي مهمي بود ، با اينحال او چه در گفتار و چه در نوشته هايش به جهات تچاري كارش بيشتر توجه مي كرد و زماني كه فيلمبرداران تازه از راه رسيدند كه تقريباً فيلمبرداري را كنار گذاشت و به جنبه ي ديگر حرفه اش – امر نمايش – پرداخت . او به جز يك فيلم بلند سينمايي آبي و رابي ، همكاري در فيلمبرداري فيلم بلند مستند سفر رضا شاه به تركيه و چند فيلم خبري ديگر بيشتر توجه و كوشش خود را – لااقل تا سفر دراز مدتش به اروپا – صرف سينما داري كرد .

ادامه مطلب

نوشته شده توسط فرهاد لارنگی در سه شنبه 1386/06/13 ساعت موضوع | لینک ثابت

پس از ميرزا ابراهيم خان عكاسباشي و روسي خان ، خان بابا خان معتضدي به عنوان سوميين فيلمبردار در تاريخ سينماي ايران وارد كار مي شود . او تنها هنرمند از گروه آغازگران است كه آثارش پس از گذشت زماني نسبتاً طولاني ، عليرغم عدم توجه دولتمردان و در عين حال سهل انگاري خودش ، كم و بيش باقي مانده است . (65)

خان بابا خان معتضدي در 1271 در تبريز متولد شد و در كودكي به همراه خانواده اش به تهران مهاجرت كرد . سينما در نوجواني خان بابا در تهران متدرجاً شكل مي گيرد و او با علاقه آن را پي گيري مي كند . (66)

معتضدي جهت ادامه تحصيل در 1271 عازم فرانسه ( پاريس ) شد و ضمن تحصيل در رشته الكترو مكانيك در مدرسه ي Bregue با كوژلستد ( پسر رئيس كمپاني گومون كه از كمپاني هاي بزرگ آن زمان فرانسه بود ) آشنا شد . كوژلستد از خان بابا به لحاظ علاقه و توجهي كه به سينما و عكاسي داشت ، دعوت كرد كه در ايام تعطيل و فراغت ، در استوديوي گومون كار كند و به اين ترتيب نه تنها به اطلاعات خود در زمينه ي فيلمبرداري به طرز عملي بيافزايد ، بلكه كمك خرجي نيز به دست آورد .

ادامه مطلب

نوشته شده توسط فرهاد لارنگی در سه شنبه 1386/06/13 ساعت موضوع | لینک ثابت

علي وكيلي چهره ي مؤثر و سرشناس ديگري از نسل اول سينماداران ايران است . او هنوز هفده سال داشت (متولد 1266 ) . و در مدرسه ي آليانس (55) درس مي خواند كه تجارت را تجربه كرد و تاجر موفقي شد .

وكيلي پس از سفر نخستش به استانبول (56)، هيجده ماه در ماليه ي تبريز كارمند بود ولي پس از سفر دومش به ژنو ، پس از بازگشت به تهران در 1292 اگر چه بار ديگر به عنوان رياست تحديد ترياك يزد دعوت به كار شد ،اما او كه به قوه ي ابتكار و ابداع خود اعتقاد داشت (57) به تجارت روي آورد و نخستين شركت خود را براي ورود كفش هاي معروف به « ساكسون » از پاريس تأسيس كرد و از آنجا كه معتقد به سود بزرگ هر زيان بود به خاطر ناملايمات نااميد نشد و سرانجام نيز در كارش موفق شد و حتي شروع جنگ جهاني اول (1293) نيز كه كار تجارت خارجي را مشكل كرده بود ، مانع كارش نشد و بعد هم در نتيجه ي آشنايي با علي اكبر داور ( وزير ف وائد عامه ، دارايي و عدليه از 1300 تا 1315 ) و حمايت او ، شركت هاي متعددي چون شركت سهامي ايالتي و ولايتي ، شركت برنج و شركت تلفن را به وجود آورد يا در آن ها سهيم بود و حتي توانست به وكالت مجلس شوراي ملي نيز برسد . (58)

ادامه مطلب

نوشته شده توسط فرهاد لارنگی در سه شنبه 1386/06/13 ساعت موضوع | لینک ثابت

آرتاشس پاتماگريان كه ميان مردم به اردشير خان شهرت داشت ، در 1242 متولد شد . او از ارامنه ي تبريز بود و به وثوق التجار ملقب بود . كارش ابتدا تجارت پارچه بود كه بعدها توسعه يافت . او غالباً به كشورهاي همسايه ، عراق و تركيه سفر مي كرد . (46)

اردشير خان نخستين بار در 1279 به اروپا ( فرانسه ) سفر كرد و در آنجا « اكسپوزيسيون بين المللي » را ديد و از آن سفر ، يك دوچرخه ، يك گرامافون و يك دستگاه نمايش همراه آورد . (47) در 1291 ، اردشير خان سالن خود را در خيابان علاءالدوله روبروي بانك ايران و روس ( فردوسي كنوني ، روبروي بانك پس انداز ملي ايران ) و مهمانخانه ي پاريس ( فروشگاه فردوسي ) به راه انداخت . او كه به اروپا سفر مي كرد فيلم هايش را شخصاً از روسيه و فرانسه وارد مي كرد . (48) سالنش در طبقه ي فوقاني مغازه هايي بود كه يكي از آنها شيريني فروشي و متعلق به خودش و شخصي به نام ساكانيان و ديگري كتابفروشي بود كه معمولاً مورد استفاده ي مسافران خارجي مهمانخانه ي پاريس بود و در اختيار مسيو بارنئود ( يا بارنادوت كه عوام او را مسيو « عرناعوط » خطاب مي كردند ) و همسرش قرار داد .

دكتر احمد متين دفتري درباره ي سالن سينماي پاتماگريان (تجدد ) مي نويسد :

ادامه مطلب

نوشته شده توسط فرهاد لارنگی در سه شنبه 1386/06/13 ساعت موضوع | لینک ثابت

دو سال پس از ميرزا ابراهيم خان صحاف باشي سرانجام اين روسي خان بود كه توانست سينما را در ايران رواج دهد .

مهدي روسي خان ، نام ايراني يكي از تكنيسين هاي عكاسخانه ي عبدالله ميزا قاجار است كه نام اصلي اش ايوانوف (29) بود . او در مهر 1254 در تهران متولد شد . (30) پدرش انگليسي و مادرش از تاتارهاي روس بود . (31) مدتي شاگرد عبدالله ميرزا بود كه پس از درگذشت مظفرالدين شاه و آغاز سلطنت محمد علي شاه و كنار رفتن ميرزا ابراهيم خان عكاسباشي به رياست بخش عكاسي دارالفنون ( در طبقه ي فوقاني داروخانه شورين ) و همچنين مقام عكاسباشي دربار دست يافته بود . اين عكاسخانه ( عكاسخانه مدرسه ي مباركه دارالفنون ) تا اوايل مشروطيت داير بود و ايوانوف ( روسي خان ) نيز در آن فعال بود . (32)

ادامه مطلب

نوشته شده توسط فرهاد لارنگی در سه شنبه 1386/06/13 ساعت موضوع | لینک ثابت